1 feeb, 36 vib nas this, dhau 10 nphom;
Ib teev, peb feeb, 59 vib nas this, 100 nphom.
Xyoo no ob npaug 11, peb cia siab tias yuav tsim kom tau 2.25 billion tus pob khoom,
Tus neeg nruab nrab hauv lub teb chaws cuam tshuam txog ob lub hnab ntim nthuav qhia,
Txog 30000 tons ntawm yas tau thauj tawm mus rau tom khib nyiab

Los ntawm ntiaj chaw yas
Cov teeb meem ntawm nthuav qhia ntim khib nyiab yog tsis muaj dab tsi tshiab,
Yuav luag txhua txhua xyoo, nws tau ua muaj nuj nqis hauv txhua qhov loj tshaj tawm.
Vim li cas thiaj tsis muaj cov teeb meem tau qhia txhua xyoo?
Qhov teeb meem ntawm cov yas khib nyiab loj npaum li cas?
Hauv xyoo 2016 ntawm "yas ntiaj chaw", Dr. Boote pom tias muaj ntau thiab ntau dua noog tuag los ntawm hiav txwv.
Thaum nws txiav qhib lub plab ntawm cov noog tuag, nws pom ib daim ntawv sau tag nrho ntawm cov yas.
Cov noog no yuam kev siv yas ua khoom noj. Lawv muaj puv ntoob tias lawv tsis tuaj yeem tau txais ib yam dabtsi hauv. Lawv tsuas tuaj yeem tuag rau kev tuag hauv nriaj.
Los ntawm ntiaj chaw yas
Nyob rau hauv xyoo tas los no, muaj ntau thiab ntau cov xov xwm uas cov tsiaj tuag los ntawm kev noj cov yas los ntawm kev ua yuam kev.
Hauv Nara Park, ib qho chaw ncig xyuas tebchaws Nyij Pooj, 14 tus mos lwj tau tuag ua ke.
Qhov ncaj qha ua rau tuag ntawm peb tus mos lwj tau "noj los ntawm yuam kev" ntau lub hnab yas pov tseg los ntawm cov neeg tuaj ncig.
Lub hnab yas yog txawb rau hauv lub plab, hnyav txog 4.3 kg, sib npaug nrog qhov hnyav ntawm 20 9-nti pizza.
Lub Plaub Hlis 2019, nyob rau Sardinia, Ltalis, tus ntses loj cia rau tom ntug hiav txwv, sim ua kom nws tus kheej nyuaj.
Nws yog nyob rau hauv "ib-ib tog kev ua kom tuag", puag ncig lub hiav txwv dej yog dyed liab los ntawm cov ntshav dej.

Tom qab nrhiav tau, nws pom tias muaj ib tus ntses whale yuav tsum tau yug los rau hauv nws lub cev.
Txuas ntxiv rau lub neej me me no, muaj 44 Jin lub hnab yas, xam nyiaj li ob feem peb ntawm lub plab muaj peev xwm.
Raws li tau hais mus, "yuav kom yog niam yog". Yog tias nws tsis mob siab rau kev ua neej nyob, yuav ua li cas tus whale niam thiaj kam tua nws tus kheej nrog nws tus menyuam hauv plab.
Ib tus ntses whale uas tau tua nws tus kheej nrog rau tus menyuam
Nws tsis yog rooj plaub uas tus hma tuag los ntawm kev noj zaub mov yas.
Ntawm Lub Txhab Nyiaj Txiag ntawm wakatopi, Indonesia, ib tus phev ntses ntses ntses tuag los ntawm kev txom nyem los ntawm ntau dua 1000 yas pov tseg hauv nws lub plab.
Koj paub, phev whales yog cov muaj zog tshaj plaws mob ntses nyob hauv lub ntiaj teb, thiab txiv neej cov phev ntses whales tseem yog cov tsiaj tshaj plaws hauv dej hiav txwv uas paub txog noob neej.
Tab sis tim ntsej tim muag ntawm tib neeg, nws unleashed zoo tshaj plaws kev ua siab zoo, thiab cov kws tshawb fawb yees duab cov phev whale txoj kev sib raug zoo nrog tib neeg.

Tib neeg sawv ntsug nyob rau sab saum toj ntawm cov roj ntsha txhauv, txhawm rau kom yooj yim thiab qab ntxiag, lawv tsis muaj txiab mus rau noj thiab muab pov tseg.
Nyob rau hauv lub ntsej muag ntawm kev qia, lub zog thiab kev ua phooj ywg tsis muaj kev tiv thaiv.
Ib lub cev ntawm cov phev ntses ntses uas hnyav txog 6 tons thiab 10 meters ntev tau raug ntxuav ntug hiav txwv los ntawm hiav txwv hauv Spain.
Muaj ntau ntau 100 lub hnab yas hauv nws lub plab, uas tseem ua si txawm tias lawv tau xeb los ntawm kev mob plab.

Nqa tawm ntawm cov phev whale lub plab thiab muab tso rau hauv hnab yas
Xaiv los ntawm cov khoom qub
Thaib teb pom tus ntses tuag coob kawg. Tom qab ntuav tsib lossis rau hnab yas, nws sab laug.
Lub hnab yas pom hauv nws lub plab yog ntim nrog ib chav chaw kuaj mob

Kev nkag thiab dub hnab yas ntawm tus ntses Thaib loj
Whales raug tua los ntawm cov yas pov tseg nyob hauv thaj chaw hiav txwv sib txawv txhua xyoo, thiab cov naj npawb tau nce xyoo los ntawm xyoo.
Cov khib nyiab uas tib neeg muab pov tseg yuav ua rau lawv lub neej puas.


Muaj tsis tsuas yog cov tsiaj, tab sis kuj muaj kev nyab xeeb pawg ncaj qha cuam tshuam los ntawm cov yas khib nyiab.
Xyoo 2017, Tuam Tshoj tau tshaj tawm txoj cai txwv tsis pub coj mus txawv teb chaws pov tseg.
Qhov poob nthav, qhov txiav npluav ua rau ntau lub teb chaws tsim ceeb.
Kaus lim qab teb tsis muaj chaw mus thiab piles cov khib nyiab yas.
Cov paib nyhiab nyob ntawm qhov hluav taws kub, hlawv rau tsib lub hlis yam tsis tau cheem.

Kaus lim qab teb Asmeskas muaj cov xwm txheej txaus ntshai.
Xaiv los ntawm saib rau hauv xov xwm
Tam sim no tsis muaj chaw mus rau Asmeskas cov khib nyiab, thiab tsoomfwv tsis paub dab tsi.

Los ntawm vox.com
Tam sim no mus tsis tau thiab tsis muaj txoj hauv kev los tshem cov khib nyiab British, yog li peb yuav tsum tau xa nws mus rau lwm lub tebchaws.

Los ntawm chinadaily.com.cn
Australia kuj tsis muaj lub chaw kho cov khib nyiab zoo, coob cov khoom siv khib nyiab ntau.

Los ntawm iqrenew.com
Muaj ib zaug, Suav teb tsis zoo thiab nws cov neeg ua haujlwm pheej yig.
Peb tsis yog lub ntiaj teb cov chaw ua haujlwm nkaus xwb, tab sis kuj yog cov khoom siv thoob ntiaj teb.
Ntev npaum li lub thoob khib nyiab tau tsim tawm, yuav tsum muaj chaw, nws yuav mus qhov twg?
Cov khib nyiab yuav mus rau cov neeg txom nyem. Vim tias nws nyuaj rau lawv xav txog yav tom ntej, thiab lawv tau saib xyuas ntau dua txog lawv cov zaub mov thiab khaub ncaws hnav niaj hnub no.
Ob feem peb ntawm cov pov tseg hauv ntiaj teb tau ntim thiab xa mus rau Tuam Tshoj.
Cov ntawv sau ua yeeb yaj kiab "yas nceb" qhia zaj dab neeg ntawm ib lub zos hauv Suav teb uas tshwj xeeb hauv kev ua cov khib nyiab txawv teb chaws.
Cov menyuam yaus tau nyob hauv cov khib nyiab txij li lawv tau yug los thiab yog siv rau txhua yam puag ncig lawv.
Leej niam nqa tus menyuam thaum nws muab cov khib nyiab pov tseg.
Tsis pom tias muaj yoov ua rau lawv cov menyuam zoo li khib nyiab.

Los ntawm cov Yas Fas
Tus tub tsis zoo tau pom ib rab koob tso pov tseg hauv khib nyiab thiab zoo siab nws tau nqus nws cov khoom ua si tshiab.

Los ntawm cov Yas Fas
Tus ntxhais ntxim hlub, thaum lub hnub nyoog ntawm Aimei, tsuas yog tuaj yeem ntxuav thiab yauv yaug nrog lub qhov dej khib nyiab.

Los ntawm cov Yas Fas
Cov neeg hauv nroog faib cov khib nyiab los ntawm lawv txhais tes, thiab muaj txhua yam khoom tsis huv ntawm cov thoob khib nyiab.
Siv cov ntawv huv huv, ib nrab ntawm cov tshuaj, txawm tias ntshav muaj koob.

Los ntawm cov Yas Fas
Cov neeg hauv zos txi lawv lub cev thiab ua paug ib puag ncig. Nyob rau hauv kev rov qab, lawv khwv tau ntau txhiab yuan ib hlis.
Lawv paub tias nws tsis zoo rau lawv lub cev noj qab haus huv.
Tab sis yuav kom khwv tau nyiaj, peb yuav tswj hwm tau ntau npaum li cas?
Ua neej nyob yog qhov tseem ceeb tshaj plaws.
Tom qab Tuam Tshoj txoj kev txwv, cov teb chaws vam meej yuav thauj lawv cov khib nyiab uas tsis sib haum mus rau lwm cov teb chaws tsim, feem ntau yog cov teb chaws Asia.
Txawm li cas los xij, cov tebchaws no tseem tau paub txog tus nqi ntawm ib puag ncig kev ua qias tuaj yog ntau npaum li cas cov nyiaj tsis tuaj yeem ua, thiab tau tshaj tawm qhov kev txiav txim kom xa rov qab cov neeg txawv teb chaws.
Peb tsis kam txais qhov chaw pov tseg txawv teb chaws, tab sis peb tus kheej cov khib nyiab mus qhov twg?
Puas muaj tej pawg neeg lam tau lam ua tseem txom nyem rau peb?
Yog tias ib hnub peb tsis tuaj yeem zom peb cov khib nyiab, peb puas yuav xa nws mus rau cov teb chaws txom nyem hauv Africa?
Tom qab liam cov teb chaws uas tsis lees paub, peb puas ua lub siab loj txaus los mus tiv thaiv peb tus kheej?
02
Lub plastics uas peb muab pov tseg yog qhov tsim kev puas tsuaj rau peb lub neej
Txhua lub plastics uas peb muab pov tseg yuav muab xa rov qab rau peb hauv txoj kev tshiab.
Cov yas hauv dej hiav txwv faib ua microplastics uas txuas rau mayflies.
Cw noj ntses yoov, ntses me noj qes, ntses loj noj ntses me.
Thiab tib neeg noj ntses.

Plankton ingests fluorescent yas hais
Xaiv los ntawm Plymouth marine kuaj, UK
Lub Tsib Hlis 2019, WWF tau tshaj tawm cov ntaub ntawv tshawb fawb tshiab.
Peb noj 5g ntawm microplastics ib lub lim tiam, uas yog sib npaug rau kev noj daim npav rho nyiaj hauv ib lim tiam.
Qhov kev txhawj xeeb ntau yog ntau yam tshuaj ntxiv rau hauv cov plastics, xws li phthalates, bisphenol A lossis PBDEs.
Lawv tuaj yeem tsim kev puas tsuaj rau tib neeg kev noj qab haus huv los ntawm kev hloov pauv endocrine muaj nuj nqi.
Piv txwv, inhibiting qhov kev txiav txim ntawm testosterone.
Dr. Levin los ntawm tsev kawm qib siab Hebrew pom tias:
Tau 40 xyoo dhau los hauv cov tebchaws nyob sab hnub poob, cov phev txiv neej ua kom tsawg dua 52.4% thiab tag nrho cov phev los tsawg dua 59.3%.
Yog tias tus naj npawb ntawm tib neeg cov phev tseem tsawg zuj zus nyob ntawm tus nqi tam sim no, tib neeg yuav tu noob.

Tus naj npawb ntawm cov phev nyob rau hauv cov tebchaws sab hnub poob poob ntau dua 50%
Raws li lub ntsiab niam tswv yim kev xav:
Hauv 50 xyoo dhau los, nrog kev lag luam tshuaj lom neeg, cov tshuaj lom neeg nkag mus rau ib puag ncig ntuj tau nce ntau, tshwj xeeb tshaj yog plastics.
Feem ntau ntawm cov zaub mov uas cov neeg noj yog khaws cia thiab tsim ua cov yas.
Kev siv txhua hnub ntawm cov tshuaj nplaum, tshuaj pleev ib ce, tshuaj ntxuav tsev thiab lwm yam zoo li tseem muaj cov tshuaj yas.
Lawv ntsiag to nkag mus rau peb cov zaub mov thiab dej, nkag rau hauv ib puag ncig, thiab rov qab mus rau tib neeg lub cev los ntawm cov khoom noj khoom haus.
Cov lus piv txwv los ntawm New York Times tsab ntawv ceeb toom

Nyob rau Lub Ib Hlis 2019, Peking University tau tshaj tawm cov kev tshawb fawb pom tau tias:
Hauv 2010 ib leeg, muaj 2.5 lab tus neeg ntawm tus txiv neej ntxiv lawm, rog rog thiab ntshav qab zib tshwm sim los ntawm paimlis phthalate tshuaj;
Ntawm lawv, phthalate ester muaj qhov tshwj xeeb tseem ceeb rau tus txiv neej ntxiv lawm tshob.
Kev ua ub no yas paug muaj kev txhawj xeeb rau txhua tus, tsis muaj leej twg tuaj yeem muaj sia nyob.





